Vận chuyển hàng hóa hàng không đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh tế toàn cầu, đặc biệt là trong các ngành yêu cầu tốc độ cao và chất lượng bảo quản nghiêm ngặt như công nghệ, y tế, thời trang, và thực phẩm tươi sống. Tại Việt Nam, với vị trí địa lý chiến lược và tốc độ hội nhập kinh tế quốc tế mạnh mẽ, các sân bay chuyên chở hàng hóa không ngừng phát triển để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Bài viết sau đây của Time-critical Logistics sẽ điểm qua các sân bay lớn chuyên chở hàng hóa tại Việt Nam, vai trò của từng sân bay, và tiềm năng phát triển trong tương lai.
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất (TP.HCM)
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất là trung tâm hàng hóa lớn nhất tại Việt Nam, nằm tại TP.HCM, nơi được xem là đầu tàu kinh tế của cả nước.
- Công suất vận chuyển hàng hóa:
Tân Sơn Nhất hiện là cửa ngõ chính cho hàng hóa xuất nhập khẩu từ miền Nam Việt Nam. Theo số liệu gần đây, sân bay này xử lý hơn 1 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, chiếm gần 50% tổng lượng hàng hóa hàng không cả nước. - Hạ tầng và dịch vụ:
Sân bay sở hữu nhà ga hàng hóa chuyên biệt với các dịch vụ hiện đại như kho lạnh, kho chứa hàng nguy hiểm, và hệ thống quản lý tự động hóa. Các hãng hàng không lớn như Vietnam Airlines, Vietjet Air, và các hãng quốc tế như DHL, FedEx, UPS đều sử dụng sân bay này làm trung tâm vận chuyển. - Tiềm năng phát triển:
Với nhu cầu thương mại tăng cao tại khu vực phía Nam, sân bay Tân Sơn Nhất đang được nâng cấp để tăng năng lực vận chuyển, bao gồm việc mở rộng nhà ga hàng hóa và cải thiện hệ thống logistics.
Sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội)
Là cửa ngõ chính của khu vực phía Bắc, sân bay quốc tế Nội Bài cũng là trung tâm hàng hóa quan trọng của Việt Nam.
- Công suất vận chuyển hàng hóa:
Sân bay Nội Bài xử lý khoảng 700.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Đây là trung tâm hàng hóa cho các khu công nghiệp phía Bắc, bao gồm Hà Nội, Bắc Ninh, và Hải Phòng. - Hạ tầng và dịch vụ:
Nội Bài có nhà ga hàng hóa hiện đại, được trang bị đầy đủ kho lạnh, kho chứa hàng đặc biệt, và các hệ thống giám sát an ninh nghiêm ngặt. Các hãng hàng không lớn như Cathay Pacific Cargo, Korean Air Cargo, và China Southern Airlines có các tuyến vận chuyển hàng hóa thường xuyên qua sân bay này. - Tiềm năng phát triển:
Với sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp và cảng biển ở phía Bắc, Nội Bài dự kiến sẽ mở rộng quy mô nhà ga hàng hóa, đồng thời tăng cường kết nối với các cảng biển như Lạch Huyện để tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Sân bay quốc tế Đà Nẵng (Đà Nẵng)
Là sân bay trung tâm khu vực miền Trung, sân bay quốc tế Đà Nẵng có vai trò chiến lược trong vận chuyển hàng hóa.
- Công suất vận chuyển hàng hóa:
Dù không lớn như Tân Sơn Nhất hay Nội Bài, Đà Nẵng vẫn xử lý hơn 100.000 tấn hàng hóa mỗi năm, chủ yếu là hàng hóa từ các khu công nghiệp và các sản phẩm xuất khẩu như thủy sản, đồ gỗ, và dệt may. - Hạ tầng và dịch vụ:
Sân bay Đà Nẵng sở hữu nhà ga hàng hóa tiêu chuẩn quốc tế, hỗ trợ vận chuyển các mặt hàng cần bảo quản đặc biệt như thực phẩm và dược phẩm. Hãng hàng không quốc tế như Qatar Airways Cargo và các chuyến bay thuê bao (charter flight) thường xuyên sử dụng sân bay này. - Tiềm năng phát triển:
Với sự phát triển mạnh mẽ của ngành du lịch và công nghiệp tại miền Trung, Đà Nẵng có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm logistics hàng không quan trọng, kết nối hàng hóa từ miền Trung đến các thị trường quốc tế.
Một số sân bay khác
- Sân bay quốc tế Cát Bi (Hải Phòng):
Được xem là trung tâm hàng hóa hỗ trợ cho sân bay Nội Bài, đặc biệt là các tuyến hàng hóa phục vụ khu công nghiệp và cảng biển. - Sân bay quốc tế Cam Ranh (Khánh Hòa):
Cam Ranh đang nổi lên như một trung tâm vận chuyển hàng hóa cho khu vực Nam Trung Bộ, đặc biệt là hàng thủy sản xuất khẩu. - Sân bay quốc tế Long Thành (Đang xây dựng):
Khi hoàn thành, Long Thành sẽ là trung tâm hàng hóa lớn nhất cả nước, giảm tải cho Tân Sơn Nhất và trở thành điểm trung chuyển quan trọng của khu vực Đông Nam Á.
Hạ tầng tại các sân bay lớn vẫn còn hạn chế so với tốc độ tăng trưởng thương mại. Ngoài ra, chi phí vận chuyển hàng không tại Việt Nam vẫn cao hơn so với một số quốc gia trong khu vực.
Việt Nam đang thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài, cùng với sự phát triển của thương mại điện tử và nhu cầu giao hàng nhanh. Đây là cơ hội để các sân bay lớn nâng cấp hạ tầng và dịch vụ, đồng thời thúc đẩy vai trò của hàng không trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các sân bay lớn như Tân Sơn Nhất, Nội Bài, và Đà Nẵng đang đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa tại Việt Nam. Với sự đầu tư đúng mức vào hạ tầng và dịch vụ, cùng với tiềm năng phát triển kinh tế, các sân bay này sẽ tiếp tục là động lực thúc đẩy sự phát triển của ngành logistics hàng không, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ thương mại quốc tế.